Lê Bảo Minh » Bản tin » [The Big Picture] Đảo Greenland băng giá

[The Big Picture] Đảo Greenland băng giá

Trên những vùng băng giá rộng lớn ở Greenland, các nhà nghiên cứu đến từ khắp thế giới đang miệt mài tìm kiếm những bằng chứng về tác động của hiện tượng ấm dần lên toàn cầu lên băng ở Greenland. Họ đo đạc chuyển động của các núi băng, mật độ của các lớp băng, độ dày của băng, và cố gắng tính toán xem nó sẽ tan bao nhiêu và khi nào tan.

Greenland là một quốc gia tự trị thuộc Đan Mạch và là hòn đảo lớn nhất thế giới. Dù về địa lý và dân tộc đây là một đảo quốc Bắc cực liên kết với lục địa Bắc Mỹ, nhưng về lịch sử Greenland có quan hệ mật thiết với châu Âu.

Khoảng 81% diện tích bề mặt Greenland bị băng bao phủ, được gọi là dải băng Greenland, trọng lượng của băng đã nén vùng đất trung tâm lục địa, hình thành nên một lòng chảo nằm thấp hơn 300m dưới mực nước biển. Hầu như tất cả người dân Greenland đều sống dọc theo các vịnh hẹp ở phía Tây Nam đảo chính, nơi có khí hậu ôn hoà hơn. Đa phần người dân Greenland là hậu duệ của cả người Kalaallit (Inuit) và Scandinavia và sử dụng tiếng Greenland (hay Kalaallisut) làm ngôn ngữ chính.

Greenland thuộc khu vực khí hậu Bắc cực. Nhiệt độ trung bình của tháng nóng nhất trong năm không vượt quá +10 °C. Có sự khác biệt về khí hậu giữa miền Bắc và miền Nam, và giữa các vùng bờ biển với vùng sâu trong nội địa. Tổng diện tích Greenland là 2.166.086 km², trong đó dải băng Greenland bao phủ 1.755.637 km² (81%), chỉ có 410.449 km² diện tích là không có băng bao phủ (19%). Điểm cao nhất là núi Gunnbjørn ở phía đông, cao 3.693 mét. Đường bờ biển Greenland dài 44.087 km, khoảng bằng chiều dài chu vi xích đạo Trái Đất.

Phần lớn dân ở Greenland là người Inuit. Có một nhóm thiểu số là người châu Âu, khoảng 12%, phần lớn là người Đan Mạch, 90% các người này cư ngụ ở thủ phủ Nuuk và 10% ở các thành phố lớn phía tây khác. Cách đây 140 năm, có một đợt dân nhập cư từ Canada. Theo khảo sát trong năm 2004, tổng số dân Greenland là 56.854 người, mật độ 0,14/km² ở các vùng không bị băng bao phủ. 91% dân cư ngụ ở bờ biển phía Tây, 1,6% ở phía Bắc và 6,3% ở phía Đông. Khoảng 20% dân không sinh ra tại Greenland và 88% người có quốc tịch Greenland.

Mời các bạn xem bộ ảnh về vùng Greenland băng giá do nhiếp ảnh gia Brennan Linsley chụp năm 2011.

Ánh nắng Mặt Trời lúc nửa đêm chiếu sáng một tảng băng, trong số rất nhiều tảng băng khác đang trôi ra biển từ dòng sông băng Jakobshavn, ở Ilulissat, Greenland, 19/07/2011. Greenland là nơi thu hút rất nhiều nhà nghiên cứu về để xác định bao nhiêu lượng băng tan có thể làm mực nước biển tăng lên.

Băng trôi, còn sót lại từ núi băng bị vỡ tách ra từ dải băng Greenland, gần như phủ kín bờ biển ở Ilulissat, Greenland, 18/07/2011.

Những lằn gợn hình thành do áp suất bề mặt trên sông băng Jakobshavn, gần rìa của dải băng khổng lồ Greenland, 19/07/2011.

Thợ săn hải cẩu người Inuit Nukappi Brandt lái chiếc thuyền nhỏ trong khi cô con gái Aaneeraq, 9 tuổi, quan sát mặt nước để kiếm hải cẩu, cùng với cô em gái Luusi, 8 tuổi, ngoài khơi vùng biển Qeqertarsuaq, đảo Disko, Greenland, 21/07/2011. Brandt, 49 tuổi, đã trở thành một thợ săn hải cẩu từ năm 14 tuổi.

Những hồ nước xanh hình thành trên đỉnh dòng sông băng Jakobshavn, gần rìa của dải băng khổng lồ Greenland, 19/07/2011.

Băng trôi phủ đầy một cảng ở Ilulissat, Greenland, 18/07/2011.

Hai cô con gái của thợ săn hải cẩu Nukappi Brandt đạp xe về nhà khi trời đã khuya sau một chuyến đi săn hải cẩu không thành công cùng với cha ở Qeqertarsuaq, đảo Disko, Greenland, 21/07/2011.

Một chú chó kéo xe con ở Greenland chạm mũi với Mẹ ở Qeqertarsuaq, 21/07/2011. Theo nhiều người dân Greenland, chừng 20 năm trước, băng biển mùa đông đã quá mỏng để cho cho trượt tuyết có thể chạy bên trên, và nghề săn hải cẩu không còn là một nghề kiếm sống tốt nữa. Một vài thợ săn, những người phụ thuộc vào các nghề mùa Đông để nuôi đàn chó kéo xe, đã không thể tiếp tục nuôi dưỡng được đàn chó đông đúc, và đã phải bắn chúng.

Một cái răng kỳ lân biển treo bên trên các mô hình thu nhỏ mái chèo kayak và dụng cụ đi săn truyền thống trong ngôi nhà của một gia đình Inuit ở Qeqertarsuaq, Greenland, 20/07/2011.

Các thành viên trong gia đình người Inuit từ trái qua, Estrella Brandt, ẵm cô con gái Noellel, Louis Brand và Mẹ, Rosa Marie Brandt cười vui vẻ trong bữa tiệc sinh nhật lần thứ 50 của chồng bà tại nhà riêng ở Qeqertarsuaq, Greenland, 20/07/2011.

Thợ săn người Inuit Nukappi Brandt ngắm bắn một con hải cẩu với cây súng trường, con hải cẩu này đã lặn mất trước khi ông có thể nổ súng; hai cô con gái ngồi thấp xuống boong thuyền.

Bờ băng tan của một dòng sông băng ở rìa dải băng Greenland, gần Kangerlussaq, Greenland, 17/07/2011.

Một con tàu đánh cá chạy qua những tảng băng trôi từ dải băng Greenland, gần Ilulissat, Greenland, 18/07/2011.

Một núi băng trôi đang tan trôi dọc theo một vịnh hẹp đi ra khỏi dải băng Greenland, gần Nuuk, Greenland, 26/07/2011.

Một ngư dân người Inuit kéo một con cá lên khỏi mặt biển đầy băng trôi ở Ilulissat, Greenland, 18/07/2011.

Giàn khoan dầu Leiv Eiriksson nặng 53.000 tấn, ngoài khơi Greenland; các nhà hoạt động thuộc tổ chức Greenpeace đã yêu cầu ngừng hoạt động của giàn khoan này vì lo ngại ảnh hưởng của nó đến môi trường Greenland.

Một đường vân trên tảng băng xanh lâu năm in trên bề mặt của một tảng băng trôi ngoài khơi Qeqertarsuaq, Greenland, 21/07/2011.

Một thợ săn và ngư dân người Inuit ở Greenland lái chiếc thuyền đi ngang qua một núi băng trôi, dọc theo vịnh hẹp dẫn ra khỏi dải băng Greenland, gần Nuuk, 26/07/2011.

Một núi băng trôi trên vịnh hẹp dẫn ra khỏi dải băng Greenland, 26/07/2011.

Ảnh chụp từ trên cao rìa dải băng Greenland, kế bên những lòng hồ ở miền Trung Greenland.

Neo mình bằng dây thừng vào trong chiếc máy bay trực thăng, nhà nghiên cứu Bắc cực Carl Gladish của trường đại học New York, dùng búa để đóng một thanh thép vào trong băng để giữ chặt chiếc máy GPS, hay còn gọi là Geopebble, được thiết kế để dò đường đi của các tảng băng trôi gần dải băng Greenland, trên đỉnh dòng sông băng Jakobshavn, bên ngoài Ilulissat, Greenland, 19/07/2011. Trưởng nhóm nghiên cứu của trường đại học New York, David Holland, hy vọng việc lắp đặt xong các thiết bị sẽ giúp tính được lượng băng bị biến mất ở Greenland.

Một đám mây bay ngang qua núi băng rộng 6km bị vỡ ra từ sông băng Jakobshavn, nằm ở rìa dải băng Greenland, gần Ilulissat, Greenland, 19/07/2011.

Một người đàn ông đi bộ ở rìa dải băng Greenland, gần Kangerlussuaq, Greenland, 17/07/2011.

Tại đường băng trên mặt băng dài nhất thế giới, hơn 5km, một nhân viên mặt đất chuẩn bị sẵn sàn để nạp nhiên liệu cho chiếc máy bay vận tải C-130 của New York Air National Guard gắn miếng trượt trên bay thay vì bánh xe, tại Summit Station, một trung tâm nghiên cứu nhỏ nằm ở độ cao 3.200m so với mặt nước biển, trên đỉnh dải băng Greenland, 17/07/2011.

Toà nhà chính ở trạm nghiên cứu Summit Station do Quỹ khoa học quốc gia Mỹ điều hành.

Bề mặt gồ ghề của sông băng Jakobshavn tại rìa của dải băng Greenland, 19/07/2011.

Băng trôi trên mặt các vịnh nhỏ ở rìa dải băng Greenland.

Bà Liz Morris, 64 tuổi, làm việc ở Viện nghiên cứu Scott Polar thuộc trường đại học Cambridge, tại trạm nghiên cứu Summit Station, trên dải băng Greenland, chuẩn bị cho chuyến đi nghiên cứu dài 800km, kéo dài cả tháng trên chiếc xe trượt tuyết, 15/07/2011.

Giờ nghỉ ngơi, các nhà nghiên cứu tụ tập ở “cánh đồng băng rộng hơn 3km”, tại trạm Summit Station, trên dải băng Greenland, 15/07/2011.

Các tảng băng trôi từ dải băng Greenland trôi gần Ilulissat, 18/07/2011.

Những giọt nước rơi xuống từ một tảng băng đang tan ở gần Nuuk, Greenland, 26/07/2011.

Theo Tinh Tế

Gửi bình luận

*

*

*